De verborgen link tussen fysiek ongemak en emotioneel welzijn

Stel je voor dat je wakker wordt met hevige rugpijn, zo intens dat de moed je in de schoenen zakt om aan de dag te beginnen. Je voelt een lichte paniek, “wat nou als dit niet meer beter wordt?” Je hebt meteen de pest erin. Dit soort intense pijn maakt je moe, moedeloos en chagrijnig. Je grijpt naar pijnstillers in de hoop op wat verlichting, maar eigenlijk weet je diep vanbinnen dat er meer aan de hand is. Opvallend is dat de pijn altijd erger wordt als je in een drukke stressvolle periode zit, maar ook als je niet lekker in je vel zit. Wat als je emoties en gedachten invloed hebben op fysieke pijn en ongemak? En de mind-body connectie triggerpoints en bindweefsel (fascia) kan beïnvloeden. Lees verder als je meer wil begrijpen van de mind-body connectie bij triggerpoints en rugpijn.

Wat zijn Triggerpoints?

Myofasciale triggerpoints zijn kleine, knopen of verkrampingen in je spiervezels. Door de micro verkrampingen in het spierweefsel kan er minder doorbloeding naartoe en treedt er verzuring op. Je spier is nu niet meer in staat om te ontspannen. Je kunt triggerpoints herkennen aan de voelbare knobbeltjes in strakke banden van spiervezels. Triggerpoints kunnen ontstaan door overbelasting, stress, trauma, een slechte houding, maar ook door vitaminetekorten en bewerkte voeding. Deze spierknopen zorgen niet alleen voor lokale pijn, maar kunnen ook pijn uitstralen naar andere delen van het lichaam, zoals rug, nek, schouders, heupen, hoofdpijn en migraine veroorzaken. Ook wel afgeleide pijn genoemd. Dit maakt het vaak lastiger om de exacte bron van het ongemak te lokaliseren.

Triggerpoints in je spieren kunnen een grote impact hebben op je dagelijks leven. In Nederland hebben naar schatting meer dan een miljoen mensen bijvoorbeeld last van lage rugklachten. Dit veroorzaakt veel leed en ongemak: lage rugpijn en lage rughernia staan bovenaan de lijst van 52 aandoeningen met de hoogste ziektelast en het meeste ziekteverzuim.

Hoe beïnvloeden onze emoties rugpijn?

Onze geest en lichaam zijn nauw met elkaar verbonden. Stress, angst en negatieve emoties versterken rugpijn door verhoogde spierspanning en gevoeligheid. Dit kan triggerpoints activeren, waardoor de pijn intenser wordt. Maar hoe ontstaat deze link precies?

Dr. John E. Sarno, de grondlegger van het concept van somatisatie en auteur van ‘Healing back pain’, stelde dat onderdrukte emoties zoals met name woede en angst zich manifesteren als fysieke pijn. Hij introduceerde het Tension Myositis Syndrome (TMS), waarbij het brein pijn genereert als slimme afleidingsmanoeuvre om ongemakkelijke emoties te maskeren en onderdrukken. Vaak manifesteert de pijn zich op een plek die al kwetsbaar was, zoals een oude blessure.

TMS wordt vaak verkeerd begrepen en verkeerd gediagnosticeerd, waardoor veel mensen onnodig blijven lijden. Dr. Sarno benadrukte dat het begrijpen van de psychologische oorzaken van pijn de sleutel is tot herstel. Het lichaam probeert je aandacht af te leiden van emotionele stress door fysieke pijn te veroorzaken. Zodra je deze dynamiek begrijpt, kun je de cyclus doorbreken.

Voorbeelden van hedendaagse stressoren die ons stresssysteem overbelasten:

• Overbelasting op het werk door te hoge tijdsdruk
• Moeilijk ‘nee’ kunnen zeggen
• Hoge verwachtingen van jezelf ten opzichte van familie/vrienden
• ‘Peer pressure’, jezelf vergelijken met je vrienden of collega’s, het gevoel dat je achterblijft.
• Overprikkeling door social media
• Drukke werkomgeving
• Overvolle werk en privé agenda
• Het nieuws en actualiteiten die ons via vele kanalen bereikt
• Politiek
• Financiële onzekerheid, schulden
• Laat op de avond nog appjes of mailtjes ontvangen
• Een overvolle mailbox
• Geluidsoverlast van de buren
• Eten van bewerkt voedsel, fast food, suikers, snelle koolhydraten.

Hoe werkt het pijnsysteem?

Ons brein speelt een centrale rol bij het interpreteren van sensaties vanuit het lichaam. Dit is hoe het proces werkt in relatie tot pijn:

Perceptie van gevaar

Het brein scant constant signalen uit het lichaam. Als het brein een sensatie interpreteert als potentieel gevaarlijk (bijvoorbeeld spanning of druk), kan het een waarschuwingssignaal sturen in de vorm van pijn, zelfs als er geen daadwerkelijke schade is.

Rol van negatieve gedachten

Negatieve gedachten, zoals angst of zorgen over een bepaalde sensatie, kunnen het brein verder overtuigen dat er gevaar dreigt. Dit kan leiden tot een stressreactie waarbij de doorbloeding naar het betreffende lichaamsdeel vermindert. Verminderde doorbloeding kan op zijn beurt pijn veroorzaken door een gebrek aan zuurstof en voedingsstoffen.

Her-programmeren met veilige affirmaties

Door veilige, positieve affirmaties te gebruiken, kun je het brein aanleren om een sensatie of prikkel uit het lichaam niet langer als gevaarlijk te beschouwen. Affirmaties zoals “Mijn lichaam is sterk en veilig” sturen een boodschap van rust en vertrouwen naar het brein. Hierdoor wordt de stressreactie verminderd, herstelt de doorbloeding en neemt de pijn/sensatie af.

Hoe doorbreek je de cyclus van chronische pijn?

Er zijn dus manieren om de pijncyclus te doorbreken. Een wetenschappelijk bewezen methode is somatisch tracken, ontwikkeld door Alan Gordon, auteur van ‘The way out’. Somatisch tracken helpt je om je pijn te observeren zonder erdoor overspoeld te raken. Het combineert mindfulness en cognitieve technieken om het brein als het ware te her-programmeren en daarmee de body-mind connectie te herstellen.

Stap 1: Herken de emotionele triggers
Sta stil bij je emoties en herken de momenten waarop je pijn erger wordt. Door bewust te worden van de link tussen je gevoelens en je fysieke toestand, kun je beginnen met het doorbreken van de vicieuze cirkel.

Bijvoorbeeld, stel jezelf vragen zoals: “Wat voelde ik net voordat de pijn opkwam?” of “Welke gedachten houden mij op dit moment bezig?” Vaak ontdek je dat bepaalde zorgen, angsten of frustraties nauw verbonden zijn met de intensiteit van je pijn.

Stap 2: Versterk de mind-body connectie 
Mindfulness en ademhalingsoefeningen zijn krachtige tools om stress te verminderen en spierspanning los te laten. Door dagelijks een paar minuten bewust te ademen en je aandacht naar je lichaam te brengen, bouw je een goede basis voor genezing. Focus bijvoorbeeld op je ademhaling terwijl je spanning in je lichaam bewust loslaat.

Daarnaast kan lichaamsgericht werk, zoals yoga of holistische massage helpen om de verbinding tussen lichaam en geest te herstellen. Door deze oefeningen te combineren met bewuste buikademhaling, kun je spanning in je spieren verminderen en je zenuwstelsel kalmeren.

Wees ‘present’

Je brengt al verandering in je stresssysteem aan door af en toe simpelweg 3 diepe rustige buik ademhalingen te maken, waarin je de nadruk legt op een langere uitademing. Bijvoorbeeld 3 tellen in (buik komt omhoog) en 6 tellen uit (buik komt omlaag). Herhaal dit in ieder geval 3 keer als er geen tijd of ruimte is voor langer bewust ademen. Adem altijd alleen maar in via de neus! Feit is als je met volle aandacht ademt, en probeert waar te nemen hoe de adem naar binnen en naar buiten stroomt, je niet aan andere dingen kunt denken. Je bent dan ‘present’, zoals Eckhart Tolle dat zo mooi kan beschrijven… in het hier en nu, ’the power of now’. Je brein kan nu eenmaal niet 2 dingen tegelijk. Pas dit dus ook toe als je ’s nachts wakker ligt.

Stap 3: Release de triggerpoints
Triggerpointtherapie is een bewezen effectieve techniek om gespannen spieren los te maken en pijn te verminderen. Dit werkt het beste in combinatie met het aanpakken van de emotionele oorzaken van je pijn.

Dit proces van her-programmeren helpt om de vicieuze cirkel van angst, verminderde doorbloeding en pijn te doorbreken, waardoor je lichaam en geest meer in balans komen.

Daarnaast kunnen professionele behandelingen, zoals dry needling, triggerpoint therapie, myofasciale release en ademwerk helpen om diepgewortelde spanning/trauma los te laten. Door deze technieken te combineren met een holistische aanpak, pak je zowel de fysieke als emotionele aspecten van pijn aan.

De rol van somatisch tracken

Mensen die vaak pijn hebben, zetten vaak alles op alles om van de pijn weg te komen. Verdoven, aandacht afleiden, dissociëren van het lichaam en ga zo maar door. Terwijl juist het accepteren van de pijn, er met je aandacht naartoe gaan, een deel van de oplossing is.

Somatisch tracken is een methode waarbij je je lichaamssensaties observeert zonder oordeel. Bekijk je lichaam alsof het een aquarium is, waar allemaal mooie vissen in zwemmen. Jij neemt de zwemmende vissen waar (pijnsensaties). Je bekijkt ze alleen. Zonder oordeel. Vanuit veiligheid en met nieuwsgierigheid. Het toepassen van deze techniek kan je helpen om je zenuwstelsel tot rust te brengen en pijn en ongemak te verminderen. Je richt je aandacht bewust op de pijn, terwijl je jezelf eraan herinnert dat je veilig bent en dat de pijn geen schade aanricht.

Een voorbeeld van somatisch tracken is het benoemen van wat je voelt: “Ik voel een scherpe sensatie in mijn onderrug. Het is niet gevaarlijk, en ik ben in staat om hiermee om te gaan.” Door deze benadering verandert je perceptie van pijn en wordt het minder bedreigend. Je leert je brein dat het geen gevaar en alarmsignalen hoeft door te geven.

Probeer het somatisch tracken eerst maar eens 2 minuten, een paar keer per dag. Daarna als het je lukt je aandacht bij je lichaam te houden kan je het wat langer volhouden. Het is volkomen normaal dat je aandacht afdwaalt tijdens de oefening. Geeft niks. Complimenteer jezelf als je aandacht weer teruggekeerd is bij jezelf.

Praktische tips voor dagelijks gebruik

1. Dagboek schrijven: Houd een dagboek bij om je emoties en triggers in kaart te brengen. Dit helpt je om patronen te herkennen en bewust met je pijn om te gaan. Schrijf elke dag op een vast tijdstip 3 dingen op waar je dankbaar voor bent. Als je niks te binnen schiet mag het ook iets simpels zijn als; ” ik geniet van het warme kopje thee in de ochtend om wakker te worden”, of “mijn dekbed voelt heerlijk warm en zacht aan”. Er is altijd wel íets wat je kunt opschrijven. Belangrijk is dat je voor het schrijven pen en papier gebruikt. Als je met de hand schrijft, worden je hersenen meer gestimuleerd. Er ontstaan namelijk meer verbindingen tussen de hersengebieden die betrokken zijn bij leren en onthouden.
2. Diepe ademhalingen: Begin elke dag met een paar minuten diepe ademhaling om stress te verminderen en je lichaam te ontspannen. Ik adviseer 3 tellen in- en 6 tellen uitademen als ademoefening, maar ook 2-2-2-2 is erg prettig als beginnend ademoefenaar. (2 tellen in-, 2 tellen vast, 2 tellen uit-, 2 tellen vasthouden).
3. Beweging: Maak dagelijkse wandelingen of doe lichte lichaamsbeweging om je spieren soepel te houden en je algehele welzijn te verbeteren.
   

   Voordelen van wandelen en het maken van wandeltochten

• Ontsnappen aan drukte en stress
• kalmerend voor het zenuwstelsel
• werkt zeer ‘aardend’ en kan helpen meer ‘present’ te zijn, zonder piekeren in het hier in nu verblijven
• verminderd rug- en gewrichtspijn
• helpt spieren rondom bekken en heupen te versterken
• verminderd risico hart- en vaatziekten

Zet de eerste stap naar herstel

Wil je de controle over je lichaam en leven terugnemen? Bij Life Force Therapie begeleid ik je graag in het ontdekken van jouw unieke pad naar heling. Samen werken we aan het doorbreken van de vicieuze cirkel van pijn en het herstellen van je innerlijke balans.

Maak direct een afspraak via mijn online agenda en ervaar hoe een holistische aanpak je kan helpen om pijnvrij te leven. Laat je niet langer tegenhouden door fysieke klachten en ontdek de kracht van de mind-body connectie en triggerpoint therapie.

Zet de eerste stap naar een gezond, vitaal leven.