Twee op de drie volwassenen heeft wel eens last van nekklachten

Heb jij ook al meerdere behandelingen geprobeerd voor je nek- of schouderklachten, maar komt de pijn telkens weer terug? Waarschijnlijk heb je al een bezoek gebracht aan de fysiotherapeut of de chiropractor, diverse massages geprobeerd en zelfs oefeningen gedaan. Toch, lijkt het alsof de spanning steeds opnieuw terugkeert. Dat kan ontzettend frustrerend zijn – zeker wanneer je merkt dat de klachten invloed hebben op je werk, je slaap en je humeur.

Je bent niet de enige. Onderzoek laat zien dat ongeveer twee op de drie volwassenen wel eens last van nekklachten heeft. Meer dan 30% van de volwassenen heeft regelmatig last van nek- en schouderpijn, deze klachten zijn dan ook vaak chronisch of terugkerend (bron: RIVM). Vooral bij mensen die veel achter de computer werken of stress ervaren, is de kans groot dat pijn steeds weer de kop opsteekt.

Maar waarom gebeurt dit eigenlijk? Het antwoord ligt vaak dieper dan alleen gespannen spieren. In dit artikel ontdek je de belangrijkste oorzaken van terugkerende schouder- en nekklachten. Daarnaast krijg je praktische tips en oefeningen die je zelf meteen kunt toepassen, én lees je wanneer het verstandig is om professionele hulp in te schakelen.

Waarom klachten steeds terugkomen

Als nek- en schouderpijn telkens terugkeert, ligt dat zelden alleen aan een stijve spier die je even moet losmaken. Het zijn eigenlijk altijd meerdere factoren tegelijk die een rol spelen. Het probleem wordt daardoor niet bij de kern aangepakt, waardoor de pijn of ongemak na een bepaalde tijd gewoon weer terugkomt.

Symptoombestrijding versus oorzaak

Veel behandelingen richten zich op het verminderen van pijn en spanning in het moment. Denk aan een massage of korte stretch oefeningen. Dat geeft verlichting, maar vaak tijdelijk. Zodra je weer terugkeert in dezelfde houding, het heel druk hebt en onder stress staat, keren de klachten terug. Om écht verschil te maken, moet er gekeken worden naar de onderliggende oorzaken.

Chronische spierspanning en compensatiepatronen

Ons lichaam is slim: wanneer bepaalde spieren overbelast raken of niet goed functioneren, nemen andere spieren dat werk over. In de nek en schouders zie je dit vaak bij mensen die veel zitten of achter de computer werken. De diepe houdingsspieren van de romp en bovenrug verslappen, waardoor oppervlakkige spieren zoals de trapezius en nekspieren continu spanning vasthouden. Dat kan leiden tot triggerpoints (spierknopen) die pijn uitstralen naar de kaak, hoofd, armen of naar de vingers.

Fascia en triggerpoints

Fascia is het bindweefsel dat als een soort vliezig netwerk door je hele lichaam loopt. Ook wel connective tissue genoemd. Het omhult je spieren, gewrichten, organen, zenuwen en zelfs je bloedvaten. Je kunt het zien als een “3D-spinrag” dat alles met elkaar verbindt en tegelijkertijd stevigheid én flexibiliteit geeft.

Wanneer fascia gezond is, is het soepel, elastisch en goed doorbloed. Beweging gaat dan moeiteloos en pijnvrij. Maar bij stress, een verkeerde houding, weinig beweging of blessures kan fascia verkleven of verharden. Dit wordt ook wel ‘littekenweefsel’ genoemd. Hierdoor neemt de elasticiteit af, wordt de doorbloeding minder en ontstaan spanning en trekkrachten in het weefsel.

Effect fascia op nek- en schouderklachten

• Bewegingsbeperking: verkleefde fascia belemmert de vrije glijbeweging van spieren en gewrichten
• Pijn en stijfheid: fascia bevat veel zenuwuiteinden, waardoor spanning en druk direct als pijn kan worden ervaren
• Uitstraling naar andere plekken: omdat fascia een doorlopend netwerk is, kan een blokkade in de borst of bovenrug zich uiten als pijn in nek of schouders Lees over hoe fascia je algemeen welzijn en pijn kan beinvloeden.

Stress en de mind-body connectie

Niet te onderschatten is de rol van stress. Mentale spanning vertaalt zich vaak letterlijk naar fysieke spanning in de nek en schouders. Bij stress, trek je ongemerkt je schouders op of span je je nek aan.

Het lastige is dat pijn zelf óók stress geeft. Je maakt je zorgen of de klachten ooit overgaan, je slaapt slecht en voelt je beperkt in je dagelijks leven. Hierdoor stijgt de spanning in je lichaam nog verder, met het gevolg dat de nog pijn erger wordt. Een vicieuze cirkel van pijn en stress.

De rol van onderdrukte emoties

Naast acute stress kan ook onderdrukte emotie bijdragen aan chronische spanning. Theorieën van o.a. Dr. John Sarno, Alan Gordon, Dr. Gabor Maté en Bessel van der Kolk beschrijven hoe onbewuste emoties – zoals boosheid, verdriet, angst, trauma – zich kunnen vastzetten in het lichaam en daar pijnklachten veroorzaken. Het lichaam gebruikt spanning en pijn dan als een soort afleidingsmechanisme, zodat je de onderliggende emotie niet hoeft te voelen. Lees meer over de mind-body connectie en pijnklachten.

Bewustwording en ontspanning

Door stress en emoties serieus te nemen, kun je deze cirkel doorbreken. Ademhalingsoefeningen, schrijven, lichaamswerk en therapie kunnen helpen om spanning te ontladen en emoties ruimte te geven. Het gaat er niet om pijn ‘weg te duwen’, maar juist om te leren luisteren naar wat je lichaam je wil vertellen.

De rol van houding en levensstijl

Een van de grootste boosdoeners bij terugkerende nek- en schouderklachten is onze moderne levensstijl. We brengen gemiddeld meer dan 8 uur per dag zittend door, vaak achter een computer of met een telefoon in de hand. Het lichaam is hier simpelweg niet voor gemaakt.

Forward head posture

Je herkent dit beeld: hoofd naar voren, schouders licht afgerond en ogen gericht op een scherm. Dit wordt ook wel de forward head posture genoemd. Wist je dat voor elke 2,5 cm dat je hoofd naar voren buiten de centrale as gedragen wordt, de belasting op je nekspieren verdubbelt? Dat betekent dat spieren continu overuren draaien om dat relatief héle zware hoofd rechtop te houden. Het gevolg? Spiervermoeidheid, stijfheid, ongemak en pijn.

Gebrek aan variatie in beweging

We weten inmiddels allemaal wel dat veel zitten problematisch is, maar wat vooral heel belastend is voor het lichaam, is dat we steeds hetzelfde doen. Je lijf houdt van variatie. Als je dag in dag uit dezelfde houding aanneemt, krijgen spieren en gewrichten geen kans om te herstellen. Zelfs een korte onderbreking van 2 minuten helpt om doorbloeding te stimuleren en spanning te verminderen.

Slaap en herstel cyclus

Slaap speelt een grote rol. Te weinig slaap of onrustige slaap geeft je spieren onvoldoende herstel tijd. Aanbevolen richtlijnen volgens de Nederlands Hersenstichting en de National Sleep Foundation is 7 tot 9 uur slaap per nacht te pakken. Bij minder dan 6 uur per nacht, neemt het risico op pijnklachten, verminderde concentratie en laaggradige ontsteking duidelijk toe.

Belangrijk is niet alleen de duur, maar ook de kwaliteit van slaap: diepe slaapfasen en REM-slaap zijn namelijk cruciaal voor spierherstel, pijnregulatie en emotionele verwerking. Veel mensen met nek- en schouderklachten slapen vaak slechter door de pijn – waardoor er een vicieuze cirkel ontstaat: weinig slaap → minder herstel → meer pijn → nóg slechtere slaap.

Ademhaling en voeding

Vaak onderschat wordt dat ademhaling en voeding een grote invloed hebben. Een oppervlakkige (borst)ademhaling verhoogt spierspanning in nek, schouders, bovenrug én verlaagt de PH waarde in je lichaam, ofwel er ontstaat verzuring . Een voedingspatroon waar regelmatig bewerkte voeding of suikers gegeten worden verhogen ontstekingsreacties in het lichaam, waardoor spier- en bindweefsel niet kunnen herstellen.

Laaggradige ontsteking

Laaggradige ontsteking is een stille, chronische vorm van ontsteking in het lichaam die vaak jarenlang kan sluimeren. In tegenstelling tot een acute ontsteking (zoals bij een wond of griep) merk je dit niet direct. Toch kan het weefsel constant licht geprikkeld zijn, waardoor herstel vertraagt en pijngevoeligheid toeneemt.

Veelvoorkomende symptomen laaggradige ontsteking

• Aanhoudende vermoeidheid
• Spier- en gewrichtspijn die telkens terugkomt
• Brain fog (concentratie- en geheugenproblemen)
• Slecht herstel na inspanning
• Gevoelige darmen, wisselende stoelgang

Deze vorm van ontsteking wordt sterk beïnvloed door voeding, stress, negatieve gedachten en slaap. Een voedingspatroon met veel groenten, omega-3 vetzuren en weinig bewerkte producten kan helpen om laaggradige ontsteking te verminderen en herstel van weefsel te ondersteunen.

Stress zet zich vast in je lichaam

Wanneer je stress ervaart, treedt het autonome zenuwstelsel in werking, met name de sympathische modus – beter bekend als de “fight-or-flight”-stand. Dit is een oeroud mechanisme dat bedoeld is om je klaar te maken om te vluchten of te vechten.

Wat gebeurt er nu eigenlijk in mijn lichaam als ik aan sta?

• Hartslag en bloeddruk gaan omhoog, zodat er meer bloed in je spieren beschikbaar is
• Cortisol spiegel (stress-hormoon) stijgt
• Ademhaling wordt oppervlakkig en sneller, vaak hoog in de borst. Hierdoor gebruik je je hulp-ademhalingsspieren (o.a. in nek en schouders) veel meer dan normaal
• Spieren spannen zich reflexmatig aan, vooral rond nek en schouders, omdat het lichaam zich instinctief beschermt tegen naderend ‘gevaar’

Dit proces is natuurlijk heel functioneel en nuttig als je écht moet reageren op acuut gevaar, bijvoorbeeld als je huis in brand staat. Maar, bij chronische stress – hoge werkdruk, vervelende gebeurtenissen in je omgeving, (chronisch) zorgen maken, negatieve gedachten en onbewuste/onderdrukte emoties – blijft dit systeem constant geactiveerd. Het gevolg is dat je spieren nooit volledig ontspannen.

Veel mensen merken dit niet bewust op. Een typisch signaal is dat je je schouders ongemerkt optrekt of vastzet terwijl je typt, autorijdt of zelfs terwijl je slaapt. Als dit weken, maanden, jaren achter elkaar gebeurt, ontstaat er een spier-geheugen: je lichaam ‘denkt’ dat spanning de normale toestand is, de default setting als het ware.

Praktijkvoorbeeld: hoe stress zich kan uiten in nek- en schouderklachten

“Ik weet het nog zo goed. Ze kwam mijn praktijk binnen met tranen die ze nauwelijks kon bedwingen. Al maanden, eigenlijk al jaren, liep ze rond met chronische nekpijn en een kaak die constant gespannen voelde. Ze had al fysiotherapeuten bezocht, manueel therapeuten, zelfs alternatieve behandelingen geprobeerd. Niets hielp echt.

Toen ze haar verhaal begon te vertellen, werd duidelijk hoeveel ze met zich meedroeg. Een scheiding die haar wereld op zijn kop had gezet. Twee jonge kinderen die volledig bij haar woonden, waardoor ze er 24/7 alleen voor stond. En daarbovenop een baan die almaar meer van haar vroeg dan ze kon geven.

Ze beschreef het zelf als een constante “overlevingsstand”. Haar lichaam altijd strak aangespannen, alsof ze elk moment klaar moest staan voor de volgende klap. Boosheid over hoe dingen gelopen waren, angst om het allemaal niet vol te houden, schaamte om toe te geven dat ze het zwaar had en daardoor regelmatig kribbig op haar kinderen reageerde. Alles zat vast – letterlijk in haar nek en kaak.

Wat me raakte, was haar opmerking: “Ik kan mijn tanden niet meer ontspannen, zelfs ’s nachts niet. Alsof mijn lichaam nooit meer rust vindt.”

Het was pijnlijk duidelijk: haar klachten gingen niet alleen over spieren en weefsel. Ze waren een uitdrukking van alles wat ze te lang had moeten dragen.

Ik nodigde haar uit om eerst gewoon contact te maken met haar ademhaling, met mijn hand op haar onderrug, en vroeg daar vervolgens naartoe te ademen. Heel simpel, maar voor haar voelde dat bijna onwennig. Ze merkte meteen hoe oppervlakkig en hoog haar ademhaling zat. We begonnen met een paar zachte oefeningen om haar uit haar hoofd en terug in haar lichaam te brengen.

Daarna werkte ik met mijn handen op de plekken waar de spanning zich had vastgezet. De spieren in haar nek voelden als harde touwen, haar kaakspieren reageerden alsof ze al jaren niet meer los hadden gelaten. Met rustige druk, fascia release en triggerpoint-technieken kwamen er laagjes los.

Op een gegeven moment begon haar lichaam spontaan te schudden. Oncontroleerbaar, alsof alles wat jarenlang was vastgezet, eindelijk ruimte kreeg. Er kwamen tranen en hevig snikken. Ze zei later: “Het voelde alsof er een last van me afviel, alsof mijn lijf eindelijk veilig genoeg was om los te laten.”

We bespraken ook de rol van emoties in pijn. Hoe boosheid, angst en schaamte die je niet kan uiten, een weg vinden naar je lichaam. Ik gaf haar een eenvoudige schrijfopdracht mee om dagelijks ruimte te maken voor alles wat er wél gevoeld mocht worden.

In de weken die volgden, zag ik haar langzaam veranderen. Haar nek voelde lichter, haar kaak ontspande, maar vooral: ze ademde weer dieper en voller. Ze gaf toe dat ze soms voor het eerst in lange tijd écht even rust voelde.

Wat zij ontdekte – en wat ik zo vaak zie – is dat chronische pijn niet alleen fysiek is. Het is vaak een verhaal van het lichaam én de geest. En juist door die twee samen aan te pakken, ontstaat er weer ruimte voor herstel.”

Praktische tips en oefeningen

Chronische nek- en schouderklachten vragen om een brede aanpak. Je hoeft niet meteen je hele leven om te gooien – vaak helpen kleine, bewuste aanpassingen al enorm. Hieronder vind je praktische tips en oefeningen die je zelf kunt toepassen.

Bewegingsoefeningen

Chin Tuck

• Ga rechtop zitten of staan met ontspannen schouders.
• Trek je kin langzaam recht naar achteren (alsof je een “dubbele kin” maakt), zonder je hoofd naar beneden te kantelen.
• Houd 20 seconden vast en ontspan weer.
• Herhaal dit 10 keer.

Deze oefening helpt om het hoofd terug te brengen boven de romp en versterkt de diepe nekspieren die vaak verzwakt zijn bij forward head posture.

Trapezius stretch

• Breng je rechteroor langzaam naar je rechterschouder (zonder de schouder omhoog te trekken).
• Houd 20 sec vast, adem rustig, en wissel daarna van kant.

Schouderblad activatie

• Zit of sta rechtop.
• Trek je schouderbladen rustig naar omlaag en daarna naar elkaar toe alsof je er een potlood tussen klemt. Houd 20 sec vast en laat los.
• Herhaal 10 keer.

Wall Angels

• Ga met je rug tegen de muur staan, voeten ongeveer 10 cm van de muur.
• Houd je onderrug licht tegen de muur gedrukt.
• Zet je armen in een “goalpost”-positie: ellebogen 90 graden gebogen, handen omhoog.
• Beweeg je armen langzaam omhoog en omlaag tegen de muur, terwijl je je schouderbladen naar elkaar toe trekt.
• Herhaal 8–10 keer.

Hoe vaak moet je de oefeningen doen?

• Chin tuck, oor-naar-schouder stretch, schouderblad activatie en wall angels:
  👉 1–2 keer per dag, elke oefening 8–10 herhalingen of 20–30 seconden vasthouden
• Micro-pauzes tijdens werk:
  👉 Elke 30–45 minuten kort opstaan, bewegen en één van de oefeningen doen (bijv. chin tuck of schouders losdraaien)
• Zelfmassage met (triggerpoint)bal:
  👉 3–4 keer per week, 1–2 minuten per triggerpoint, afhankelijk van de gevoeligheid, maar altijd binnen de pijngrens.
• Ademhalingsoefening “4-2-6 ” (4 tellen inademen, 2 tellen vast, 4 tellen uitademen) met hand op de buik, adem naar je buik
  👉 Dagelijks, liefst 2–3 korte momenten van 3–5 minuten, bijvoorbeeld in de ochtend en avond.

Wanneer is er hulp nodig?

Toch, is het soms niet genoeg. En is het verstandig is om professionele hulp in te schakelen, zodat je klachten niet chronisch worden of verergeren.

Signalen dat je het beste om hulp kan vragen

• Klachten houden langer dan 6 weken aan, ondanks dat je oefeningen en leefstijl-aanpassingen probeert
• Uitstralingspijn naar arm, hand of vingers (tintelingen, doof gevoel en/of krachtverlies)
• Dagelijkse terugkeer van pijn die je werk, slaap of dagelijkse activiteiten belemmert
• Hoofdpijn vanuit de nek die steeds vaker optreedt
• Beperkte beweeglijkheid waardoor je je nek of schouders niet meer normaal kunt gebruiken

Waarom helpt professionele begeleiding

Een ervaren therapeut kijkt verder dan alleen naar de plek van de pijn. Vaak ligt de oorzaak in een combinatie van factoren: vastzittende fascia, triggerpoints, ademhalingspatronen, life style, onbewuste stress en onverwerkte/onderdrukte emoties. Door deze lagen samen aan te pakken, kun je duurzame resultaten behalen.

Als je merkt dat de klachten je leven steeds meer beïnvloeden, wacht dan niet te lang. Met de juiste begeleiding doorbreek je de vicieuze cirkel en bouw je weer op naar een pijnvrij en energiek leven.

Wil jij écht af van terugkerende nek- en schouderklachten?
Laten we samen kijken wat er voor jou mogelijk is. In mijn trajecten werken we niet alleen aan je lijf, maar ook aan de onderliggende patronen die jouw klachten telkens laten terugkomen. Zo creëren we duurzame verandering in plaats van korte verlichting.

Zin om samen aan de slag te gaan?
Stuur me gerust een persoonlijk bericht óf plan een gratis telefoongesprek. Dan ontdek je meteen of een van mijn trajecten bij jou past.